Siirt Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalığı Uzmanı Dr. Leyla Atman, polikliniklerde en sık duyduğu cümlenin “Hocam Çocuğum Hiçbir Şey Yemiyor” olduğunu belirterek, çocuklarda iştahsızlığın her zaman hastalık anlamına gelmediğini söyledi.
Dr. Atman, özellikle 2–6 yaş arasında iştah dalgalanmalarının sık görüldüğünü ve çoğu zaman çocuğun gelişim sürecinin doğal bir parçası olduğunu ifade etti.
Büyüme Hızı ve İştah İlişkisi
Bebeklik döneminde hızlı büyüme ile belirgin kilo ve boy artışları görüldüğünü, bir yaşından sonra büyüme hızının doğal olarak yavaşladığını anlatan Dr. Atman, büyüme hızının azalmasıyla birlikte enerji ihtiyacının da düştüğünü, bu nedenle çocukların daha az yemek isteyebileceğini söyledi.
Diş çıkarma, hafif enfeksiyonlar, uyku düzenindeki değişiklikler, mevsimsel değişiklikler ve günlük rutinlerdeki farklılıkların da iştahı geçici olarak azaltabileceğini belirten Atman, çocuğun genel durumu iyi, enerjisi yerinde ve büyüme eğrisi normal ise çoğu zaman endişe etmeye gerek olmadığını kaydetti.
İştahsız Çocuklar Farklılık Gösteriyor
Dr. Atman, iştahsız çocukların farklı özelliklere sahip gruplara ayrıldığını söyledi:
Yanlış Algılanan İştahsızlık: Bazı çocuklar yaşlarına göre normal miktarda besin tüketirken aileler yeterince yemediğini düşünebiliyor. Hareketli ve Enerjik Çocuk: Uzun süre masada oturmak istemeyen çocuklar, küçük porsiyonlarla beslenip sık sık sofradan kalkmak isteyebiliyor.
Yemek Seçen Çocuk: Özellikle sebzeler ve yeni tatlar bazı çocuklar tarafından reddedilebiliyor; çoğu zaman geçici bir durum. Beslenme Korkusu: Boğazına yiyecek kaçması, kusma veya zorla beslenme gibi olumsuz deneyimler sonrası çocuk yemek yemekten kaçınabiliyor.
İştahsızlıkta Altta Yatan Hastalıklar
Dr. Atman, iştahsızlığın çoğu zaman fizyolojik olsa da bazı çocuklarda altta yatan tıbbi nedenler olabileceğini söyledi. Araştırılması gereken durumlar arasında demir ve çinko eksikliği, gastroözofageal reflü, besin alerjileri, çölyak hastalığı, kronik enfeksiyonlar, parazit enfeksiyonları, kabızlık ve yutma güçlüğü bulunuyor.
Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?
Belirgin kilo kaybı, yeterli kilo alamama, boy uzamasında duraklama, sürekli halsizlik ve solukluk, sık kusma, yutma güçlüğü, kronik ishal veya kabızlık ve çok sınırlı sayıda besinle beslenme durumlarında mutlaka çocuk hekimi değerlendirmesi gerektiğini belirtti.
Beslenme Mücadele Alanı Olmamalı
Yemek zamanlarının bir mücadele alanına dönüşmesinin çocuğun yeme davranışını olumsuz etkileyebileceğini vurgulayan Dr. Atman, ısrar etmenin, zorlamanın veya ödül-ceza yöntemlerinin uzun vadede iştah sorunlarını artırabileceğini ifade etti.
Aileler İçin Pratik Öneriler
Dr. Atman, iştahsızlık yaşayan çocuklarda uygulanabilecek önerileri şöyle sıraladı:
Düzenli öğün saatleri oluşturmak
Günlük 3 ana öğün ve 2 ara öğün önerisi
Ara öğünleri sınırlamak
İçeceklerle karnı doldurmamak
Küçük porsiyonlarla başlamak
Sofra ortamını sakin tutmak
Yeni besinleri tekrar tekrar sunmak
Rol model olmak
Süt tüketimini sınırlamak
İştah Açıcı İlaçlar Gerekli mi?
Dr. Atman, vitamin veya iştah açıcı ilaçların rutin kullanımının önerilmediğini, eksiklik olmadığı sürece iştahı artırıcı etkisinin güçlü olmadığını, bazı ilaçların ciddi yan etkileri olabileceğini belirtti. Öncelikle beslenme alışkanlıklarının düzenlenmesi gerektiğini vurguladı.
Çocuklarda iştahsızlığın çoğu zaman büyüme sürecinin doğal bir parçası olduğunu belirten Dr. Atman, altta yatan organik veya psikolojik nedenler olabileceğini ve büyüme eğrileri, genel sağlık durumu ile beslenme alışkanlıklarının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
